NGUYÊN NHÂN CỦA TUYẾN BÃ NHỜN

NGUYÊN NHÂN CỦA TUYẾN BÃ NHỜN

 

Tuyến bã nhờn rất cần thiết để duy trì tính toàn vẹn và chức năng của da và lông của động vật có vú, bao gồm cả con người. Mục đích chính của nó bao gồm:

  • Ngăn ngừa khô da
  • Bôi trơn da và ngăn ngừa ma sát
  • Chống thấm nước cho da và tóc
  • Giữ nhiệt và nước bên trong da
  • Điều chỉnh sự phát triển của vi sinh vật và viêm nhiễm

Quá nhiều bã nhờn làm cho tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn: Có một sự thật mà ai cũng biết đó là làn da sản xuất quá nhiều bã nhờn sẽ dễ lên mụn. Điều này giải thích tại sao mụn xuất hiện nhiều trong những cột mốc cuộc đời của con người, như tuổi dậy thì, khi việc sản xuất bã nhờn luôn trong tình trạng quá tải.

Tuyến bã nhờn thường được coi là vấn đề gây khó chịu vì mối liên hệ của chúng với mụn. Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò của chúng để duy trì chức năng của da và lông của con người. Tuyến bã nhỡn bao quanh nang lông, giúp giữ ẩm và chống thấm nước cho da, bảo vệ da khỏi lạnh và vi sinh vật. Đồng thời phân phối chất chống oxy hóa và kích thích tố trên bề mặt da.

THÀNH PHẦN VÀ CHỨC NĂNG CỦA TUYẾN BÃ NHỜN

Thành phần của tuyến bã nhờn

Bã nhờn được tạo thành từ các chất lipid béo với tỷ lệ khác nhau kết hợp lại để bảo vệ bề mặt da. Chất béo có trong tuyến bã nhờn của con người bao gồm 57% triglycerides, 26% wax ester, 12% squalene, 2% cholesterol. Chỉ có con người mới có thành phần này mà không phải ở các động vật có vú khác. Ngoài ra, thành phần lượng bã nhờn ở mỗi người  dựa trên vi sinh vật có trên bề mặt da, độ pH của da, các enzyme có trong da và nhiệt độ môi trường tại thời điểm đó. Các nhà nghiên cứu cho rằng sự khác biệt về thành phần bã nhờn chính là chìa khóa cho biểu hiện hóa học của một người, giúp các chú chó đánh hơi và nhận ra người.

Chức năng của tuyến bã nhờn

Các tuyến bã nhờn đã được hình thành và sản xuất ngay khi ta còn nằm trong bụng mẹ. Thực tế, bã nhờn là thành phần chính cảu chất màu trắng có tên là Vernix Caseosa bao phủ quanh các bé sơ sinh. Tác dụng của nó là kháng khuẩn cho các bé.

  • Bôi trơn tầng thượng bì để tránh khô da
  • Giảm tổn thương ma sát
  • Tạo màng chắn giúp da không thấm nước và ngăn không cho da mất nhiệt và nước
  • Có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm
  • Hoạt động như nhà vận chuyển các chất chống oxy hóa dưới dạng squalene, coenzyme Q10 và Vitamin E lên bề mặt da
  • Vận chuyển pheromone, là hormone hoạt động trên các động vật có vú khác thông qua mùi đến da. Đây là mục đích của mẹ tự nhiên đối với việc tăng sản xuất bã nhờn trong thời kỳ thanh thiếu niên.

VÌ SAO TUYẾN BÃ NHỜN SẢN XUẤT DẦU?

Chỉ có động vật có vú mới có tuyến bã nhờn và sau đó mới có nhiều dầu trên da. Sự phát triển và chức năng của tuyến bã nhờn được kiểm soát trong suốt cuộc đời của con người bởi nội tiết tố androgen, là nội tiết tố có cả ở nam và nữ.

Ở người, tuyến bã nhờn được tìm thấy trên tất cả bộ phận của cơ thể, ngoại trừ lòng bàn tay và bàn chân. Chúng xuất hiện nhiều nhất trên mặt, đặc biệt là vùng chữ T, tiếp theo là cổ và vai, chúng cũng xuất hiện nhiều ở lưng và ngực. Số lượng và hoạt động của các tuyến bã nhờn cũng thay đổi theo tuổi và giới tính.

TẾ BÀO BẠCH CẦU

Tuyến bã nhờn chứa đầy các tế bào chuyên biệt có tên cún cơm là tế bào bạch cầu. Bã nhờn tích tụ bên trong các tế bào này khiến các tế bào vỡ ra, giải phóng chất chứa bên trong vào nang lông. Sau đó bã nhờn từ từ đi lên nang lông cho đến khi chạm vào bề mặt da.

Tế bào bạch cầu không chỉ có nhiệm vụ sản xuất bã nhờn mà cùng với tế bào da, chúng hoạt động như cơ quan miễn dịch để chống lại vi khuẩn xâm nhập. Khi nhận biết các vi khuẩn cụ thể chẳng hạn như vi khẩn gây mụn, tế bào bạch cầu và tế bào da phản ứng lại bằng cách thay đổi thành phần lipid của bã nhờn và tạo ra phân tử gây viêm và kháng khuẩn để chống lại “kẻ xâm nhập”

KIỂM SOÁT NỘI TIẾT TỐ

Trong quá trình phát triển phôi thai, nội tiết tố androgen của mẹ điều chỉnh sự phát triển của các tuyến bã nhờn. Số lượng các tuyến không đổi trong suốt cuộc đời, nhưng chúng tăng về kích thước.

Sự gia tăng sản xuất tuyến bã nhờn khi mức nội tiết tố androgen ở mức cao. Khi chúng ta sinh ra đến khoảng 1 tuần tuổi, mức androgen cao dẫn đến việc sản xuất nhiều tuyến bã nhờn. Sau đó, nội tiết tố androgen giảm xuống dần và tăng trở lại khi 9 tuổi. Khi đó, cơ thể sản xuất nội tiết tố androgen đầy đủ để chuẩn bị cho tuổi dậy thì.

Tuyến yên, nằm trong não là bộ phận kiểm soát chính cho việc sản xuất nội tiết tố. Tuy nhiên, điều thú vị là bản thân các tuyến bã nhờn cũng chính là nguyên nhân tạo ra nội tiết tố androgen

 

 

← Bài trước Bài sau →